Terug naar het overzicht

De makers van de nieuwe wereld - Blog Bouwkennis

14 december 2017

'Ga voor 100% kwaliteit'

Vingerafdrukken van stadsbewoners prominent op de gevel van een gebouw? Het gemeentehuis van Deventer verbindt niet alleen oud en nieuw in een historische stad, maar maakt de bewoners zo symbolisch onderdeel van hun stadhuis. Met het prachtige ontwerp won architect Michiel Riedijk enkele weken geleden de prestigieuze Abe Bonnemaprijs 2017. En ik vond het een ongelofelijke eer om die middag de jaarlijkse Abe Bonnema Lezing te mogen uitspreken: architecten zijn tenslotte de makers van de nieuwe wereld. Een oproep voor 100% kwaliteit; gaan voor het goede in plaats van minder slecht.

De uitreiking van de architectuurprijs was een mooie gelegenheid om nog eens te benoemen hoe belangrijk architecten en bouwers zijn in de overgang naar een duurzame wereld. Die wereld waarin we de 17 Sustainable Development Goals (SDG's) moeten realiseren, doelen die ervoor zorgen dat er voor 2030 een einde komt aan extreme armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering. In die duurzame wereld benaderen we uitdagingen op sociaal, economisch en ecologisch vlak niet langer afzonderlijk, maar zoeken we de meerwaarde in de combinatie. Daarin is onze economie niet langer lineair, maar circulair, van wieg tot wieg (Cradle to Cradle) en is ieder product of gebouw in feite een stapeling van grondstoffen.

Meer teruggeven dan je neemt

In de verschillende systeemveranderingen die gaande zijn, kunnen architecten letterlijk de ontwerpers van de nieuwe wereld zijn. Zij hebben verbeeldingskracht, oog voor schoonheid en ontwerpen voor de toekomst. Die overgang is geen kwestie van het oude beter doen, maar van opnieuw bouwen. Systemen die niet werken overboord zetten en het vanaf nu goed doen. Niet incrementeel kleine verbeteringen doorvoeren, maar disruptief veranderen en vanaf nu alleen het goede doen. Zorgen voor zoveel mogelijk positieve impact, in plaats van minder uitstoten, minder produceren of minder vervuilen. Meer teruggeven dan je neemt en gaan voor 100% kwaliteit.

Zoveel meer dan een stapel stenen

Een gebouw staat niet op zichzelf. Dat laat ook winnaar Michiel Riedijk zien. Het gemeentehuis van Deventer staat midden in de maatschappij, in de binnenstad van Deventer, met de vingerafdrukken als 'bewijs'. Het is een voorbeeld van transformatie: het gebied werd eerder gekenmerkt door verwaarloosde monumentale panden, straten en steegjes. Omdat het gemeentehuis past bij het vroegere karakter van de omgeving, leeft het gebied weer op. Ook voor energiegebruik is naar de omgeving gekeken. Zo wordt water uit de IJssel gebruikt om te verwarmen en te koelen. Het is een van de meest duurzame overheidsgebouwen geworden.

Alle genomineerden verdienen complimenten met hun mooie en belangrijke werken. Ieder project bevat mooie voorbeelden op het gebied van duurzaamheid. Ze laten zien dat het voor architecten vanzelfsprekend is om gebouwen te ontwerpen met duurzaamheid op het netvlies. Vormgevers en architecten zijn een van de belangrijkste schakels in de overgang naar een duurzame wereld.

Neem het voortouw

Die middag sloot ik mijn verhaal af met een droom: 'Ik geloof in een duurzame wereld in 2030. En ik geloof in de macht en kracht van het volk dat de SDG's omarmt. Politici die slecht nieuws verspreiden, angst zaaien en gevoelens van nationalisme aanwakkeren helpen daar niet bij. Protectionisme en nationalisme ontstaan doordat je mensen buiten spel zet. Als het gaat om de klimaatdoelstellingen zitten we in het staartje van de grote uitdagingen. We moeten samen zorgen voor successen die bewijzen dat het wél kan. We hebben icoonprojecten over de hele wereld nodig die in elkaar grijpen. Architecten kunnen, nee móeten, deze transitie mee mogelijk maken door het voortouw te nemen. Jullie ontwerpen hebben invloed op de gehele samenleving. Jullie ontwerpen kunnen een positieve bijdrage hebben op veel verschillende Sustainable Development Goals. Het is aan ons; Nederland is zo rijk en slim. Neem de verantwoordelijkheid en neem iedereen daarin mee. Op naar de mooie wereld die we voor ogen hebben!'

De volledige tekst van de Abe Bonnema Lezing bekijken? Dat kan hier.

Deel deze pagina op social media

Ik heb interesse in